احمد کسروی تبریزی

کتاب تاریخ مشروطه احمد کسروی

درباره کتاب تاریخ مشروطه احمد کسروی

دو اثر ( کتاب تاریخ مشروطه احمد کسروی و تاریخ ۱۸ ساله آذربایجان ) نوشته‌ی احمد کسروی تبریزی درباره‌ی تاریخ مشروطه از مهم‌ترین آثار و نوشته‌هایی هستند که امروزه در زمینه‌ی تاریخ مشروطه ایران مورد بهره‌گیری پژوهش‌گران و نویسندگان قرار می‌گیرد. کتاب «تاریخ مشروطه‌ی ایران» و همچنین «تاریخ هجده ساله‌ی آذربایجان» از دسته مراجع‌ها و منبع‌های تاریخ پژوهان در زمینه‌ی جنبش مشروطه‌خواهی ایران است. ما در این جستار به کتاب تاریخ مشروطه احمد کسروی تبریزی می‌پردازیم.

زندگی‌نامه احمد کسروی تبریزی

سید احمد کسروی تبریزی تارخ‌نگار، زبان‌شناس، پژوهش‌گر، حقوق‌دان و دانشمند ایرانی بود که در تاریخ ۸ مهر ۱۲۶۹ در شهر تبریز چشم به جهان گشود و در تاریخ ۲۰ اسفند سال ۱۳۲۴ در حالی که ۵۷ سال داشت در پی شلیک گلوله و ۲۷ ضربه چاقو در تهران به دست گروه فدائیان اسلام کشته شد. این کشتار در کاخ دادگستری رخ داد.
او هم‌چنین استاد و آموزگار رشته‌ی حقوق در دانشگاه و البته وکیل دعاوی حقوقی دادگستری در تهران بود. انتقاد بنیادین کسروی به خرافه‌گرایی بود و همچنین می‌کوشید تا سره‌نویسی یا نوشتن به زبان پارسی پاک و پالایش شده از واژگان عربی، انگلیسی و فرانسوی و.. را گسترش دهد.
از دیگر کارهای مهم و جاویدان احمد کسروی تبریزی، پرداختن به زبان باستانی و راستین آذربایجان یعنی زبان پهلوی آذری که یک زبان ایرانی و هم‌خانواده با دیگر زبان‌های ایرانی مانند کردی، پارسی، بلوچی و… است.
کسروی بیش‌تر درآمد خود را در راه موضوع علم و پرداختن به پژوهش‌های دانشیک خود خرج می‌کرد و به همین دلیل حتی خانه‌ای از خود نداشت و اجاره‌نشینی سرنوشت همیشگی او بود.

بازگویی و نقل جملاتی از کتاب

اندیشیدنی‌ست که شاه که یک‌ماه و نیم پیش از این، فرمان مشروطه را داده بود و این زمان در تهران نمایندگان شصت‌گانه دارالشوری برگزیده می‌شدند، بَهر چه پاسخ تبریزیان را زود نداد، و پس از آن کارها ایستادگی چه انگیزه می‌داشت؟!… پیداست که جلوگیریهایی درمیان می‌بوده و کارهایی در پرده می‌رفته که ما هنوز ندانسته‌ایم. رشته‌ی کارهای آذربایجان بیش از همه در دست محمدعلی‌میرزا می‌بود و می‌توان گفت ایستادگی از سوی این پیش می‌آمده. کارهای آن روزی دربار نه‌چندان دَرهَم و آشفته می‌بوده که با اندیشه توان دریافت.

منبع کتاب تاریخ مشروطه احمد کسروی
کسروی، احمد ۱۳۶۳: « تاریخ مشروطه‌ی ایران »، موسسه انتشارات امیر کبیر، جلد یکم، ص ۱۶۳

در آن‌هنگام که آن فیروزی‌ها و این ناگواری‌ها در بیرون رخ می‌داد، در درون تبریز آرامش و سامان بی‌مانندی فرمان‌روا می‌بود و مردم از هر باره در خوشی می‌بودند. نان و خواربار نیز فراوان یافت می‌شد. آن شهری که یک ماه پیش، پُربیم‌ترین شهرهای ایران شمره می‌شد کنون ایمن‌ترین شهری می‌بود. در این‌باره چه بهتر که نوشته‌های کتاب آبی را به‌گواهی آورم…

اما در تهران، نخستین روزنامه پس از مشورطه، روزنامه‌ی «مجلس» گردید. چنان‌که گفته‌ایم امتیاز آن به‌نام آقا میرزا محسن و راه‌بُردن‌اش با دست میرزا محمد صادق طباطبایی بود و خود با کاغذ و حروف خوب چاپ می‌یافت و یکی از روزنامه‌های آبرومند شمرده می‌شد. در  این روزنامه نیز گفتار بدان‌سان که روزنامه‌ها نویسند، کم‌تر دیده می‌شدی، ولی خود از سودمندترین روزنامه‌ها می‌بود و ما از ان نیز آگاهی‌های بسیار برداشته‌ایم.

منبع کتاب تاریخ مشروطه احمد کسروی
کسروی، احمد ۱۳۶۳: « تاریخ مشروطه‌ی ایران »، موسسه انتشارات امیر کبیر، جلد یکم، ص ۲۷۳
کتاب تاریخ مشروطه احمد کسروی تبریزی

کتاب تاریخ مشروطه احمد کسروی تبریزی

جان لاک

جان لاک و نامه‌ای در باب تساهل

کوتاه درباره‌ی زندگی‌نامه جان لاک

جان لاک John Locke در ۲۹ اوت سال ۱۶۳۲ در ده‌کده‌ی کوچکی به نام «رینگتن» از نواحی سامرست انگلستان دیده به جهان گشود. او در خانواده‌ای از خرده مالکان اشراف با باورهای مذهبی و دینی فرقه‌ی پروتستان پرورش یافت، تا سال ۱۶۴۶ در خانه آموزش دید و پس از آن تحصیلات خود را در مدرسه‌ی وست‌مینستر دنبال کرد. سپس در سال ۱۳۵۲ به دانشگاه کرایست چرچ آکسفورد رفت و بدون رخ‌داد ویژه‌ای گام‌های علمی خود را پشت سر گذاشت. پس از مدتی کرسی تدریس علوم بلاغی و زبان یونانی را در همان دانشگاه پذیرفت.
او از فیلسوفان سده‌ی ۱۷ میلادی انگلیس بود که به گونه‌ی گسترده به عنوان پدر لیبرالیسم کلاسیک پذیرفته شده است. نوشته‌ها و آثار جان لاک روی اشخاصی مانند ولتر و ژان روسو تاثیرگذار بود. همچنین این تاثیرها را می‌توان روی اعلامیه‌ی استقلال متحده‌ی آمریکا به خوبی مشاهده کرد.
جان لاک بر این باور بود که انسان‌ها چون لوح پاک و دست‌نخورده از دانش به جهان می‌آیند و دانسته‌ها و آگاهی‌های درونی ندارند و همه چیز از راه دیدار ( مشاهده ) و تجربه به دست آورده می‌شود.

نامه‌ای در باب تساهل

نامه‌ای در باب تساهل نوشته و اثر جان لاک است که پس از فشار بر روی پروتستان‌ها و ازدیاد تنگدستی و تباهی ملت‌های اروپایی و تحت تاثیر احساس در زندان بودن پروتستان‌ها توسط چیرگی مذهبی کاتولیک لوئی چهاردهم، نگاشته شد و در آن به بهترین شیوه به پدافند ( دفاع ) از حق آزادی همگی فرقه‌ها و مذهب‌ها برای انجام کارهای نیایشی و دینی همت گمارد.

بازگویی از کتاب نامه‌ای در باب تساهل اثر جان لاک

اما کلیسا نمی‌تواند از راه عضویت اعضای تازه، ( مثلا حاکمان مدنی) حقی برای زورگویی بر دیگرانی که به او نپیوسته‌اند به‌دست آورد. بنابراین آشتی و انصاف و دوستی همواره می‌بایست به‌گونه‌ی برابر از سوی کلیساهای فرقه‌های گوناگون رعایت شود…
این امر را می‌توان باز هم با یک مثال روشن‌تر کرد. دو کلیسا، یکی کلیسای ارامنه و دیگری کلیسای کالوینیست‌ها را که در شهر قسطنطنیه بوده‌اند در نظر بگیرید، آیا کسی خواهد گفت، همان‌گونه که در جاهای دیگر کار می‌شود، هر یک از این کلیسا‌ها حق دارد اعضای کلیسای دیگر را از دارایی و آزادی‌اشان محروم کند؟

به دلیل آن‌که در پاره‌ای باورمندی‌ها یا آیین‌های نیایشی با یکدیگر اختلاف دارند. در حالی که ترکان [ افزوده: منظور ترکان عثمانی  است و نه آذری‌زبانان با تباری آریایی و ایرانی ] در این میان خاموش و آرام می‌نگرند و از دیدن ستم‌های غیرانسانی که مسیحیان علیه یکدیگر روا می‌دارند قهقه سر می‌دهند.

منبع

لاک، جان ۱۳۷۷: «نامه‌ای در باب تساهل»، برگردان شیرزاد گلشاهی، نشر نی، ص ۶۸-۷۰

کتاب نامه ای در باب تساهل جان لاک

کتاب نامه ای در باب تساهل جان لاک